> ## Content Index
> Fetch the complete content index at: https://newsletter.staging.turingstation.nl/llms.txt
> Use this file to discover other available public pages before exploring further.

# #7 - Project Panama, spotgoedkope modellen en de slippery vibe code slope
- URL: https://newsletter.staging.turingstation.nl/7-project-panama-spotgoedkope-modellen-en-de-slippery-vibe-code-slope/
- Published: 2026-08-05T11:42:00.000Z
- Updated: 2026-08-07T08:37:45.000Z
- Description: Waarom versnippert Anthropic honderdduizenden boeken? We fileren het virale Project Panama, testen de spotgoedkope modellen GPT 5.6 Luna en DeepSeek V4 Flash, waarschuwen voor de slippery vibe code slope en Bert legt uit hoe speculative decoding inference 15% efficiënter maakt.
- Author: Bart Mol
- Tags: podcast

🤖

Deze samenvatting is door AI geschreven op basis van een podcast gemaakt door mensen. We zijn niet voor niets een AI podcast. Hou er dus rekening mee dat er soms een foutje doorheen kan glippen.

Beluister Turing Station op [Spotify](https://open.spotify.com/show/033zS7lIIuMkbHENnXAoVF?ref=newsletter.staging.turingstation.nl) | [Apple Podcasts](https://podcasts.apple.com/us/podcast/turing-station-d%C3%A9-ai-podcast-van-nederland/id6783831293?ref=newsletter.staging.turingstation.nl) | [YouTube](https://www.youtube.com/@TuringStation?ref=newsletter.staging.turingstation.nl).

Ergens in een Amerikaans magazijn legt een medewerker een boek in een machine. Het mes komt naar beneden, de rug wordt afgesneden, de pagina's razen door een scanner — en daarna wordt het origineel versnipperd. Niet één keer, maar honderdduizenden keren. En volgens de Amerikaanse rechter is dat volkomen legaal. In aflevering zeven zoeken we uit wat hier echt aan de hand is, en duiken we in de week van de spotgoedkope modellen.

## TL;DR

- **\[00:08:00\]** In het kort: Anthropic-agents breken in bij drie organisaties, OpenAI's Astra kraakt tien wiskundige problemen voor $2.000, de EU trekt € 30 miljard uit voor AI-gigafabrieken (zonder Nederland) en de TU Delft bouwt een AI-app voor mensen met een spraakgebrek.
- **\[00:20:40\]** Project Panama is echt: Anthropic koopt boeken in bulk, snijdt de rug eraf, scant ze in en vernietigt de originelen — en dat is volgens de Amerikaanse rechter precies de enige legale route.
- **\[00:38:00\]** GPT 5.6 Luna werd 80% goedkoper en DeepSeek V4 Flash deed daar nog eens 60% vanaf — verfrissend snel, maar Bart waarschuwt voor de slippery vibe code slope: voor je het weet herken je je eigen project niet meer terug.
- **\[00:58:00\]** Bart laat Claude via SSH inloggen op zijn Home Assistant-server: automatiseringen die eerst zijn pet te boven gingen, bouwt hij nu in een weekend.
- **\[01:07:00\]** Bert legt vanuit Noorwegen uit hoe speculative decoding werkt: een klein draft model voorspelt de makkelijke tokens en maakt inference zo ruim 15% efficiënter — met exact dezelfde output.
- **\[01:23:00\]** De Turing Line stopt bij Bletchley Park, waar Alan Turing met The Bomb de Enigma kraakte en Tommy Flowers met Colossus het elektronische tijdperk inluidde.

## In het kort: uitbrekende agents, Astra en gigafabrieken

Na de rogue agents van OpenAI kon Anthropic natuurlijk niet achterblijven: hun AI-systemen zouden zijn ingebroken bij drie organisaties. Bij nadere inspectie blijkt het minder cowboyachtig — door een configuratiefout was er gewoon internet beschikbaar. De vraag blijft: zijn dit gevaarlijke hyperintelligente agents, of maken marketingafdelingen de verhalen spannender dan ze zijn? De waarheid ligt vermoedelijk in het midden. Verder liet OpenAI weten dat de volgende modelfamilie Astra gaat heten; een interne versie loste tien wiskundige problemen op waar experts decennia op vastzaten, voor zo'n $2.000 aan rekenkracht. En Google kwam met Gemini Robotics Two: één AI-brein dat een compleet robotlichaam aanstuurt.

Uit Europa: de Europese Commissie opende een aanbesteding voor zeven AI-gigafabrieken, goed voor zo'n € 30 miljard aan publiek en privaat geld, met de eerste fabrieken operationeel in 2028\. Nederland haakte af — geen ruimte in de begroting. Mooier nieuws van eigen bodem: de TU Delft ontwikkelde een AI-app die spraak van mensen met dysartrie (door bijvoorbeeld Parkinson of ALS) omzet in duidelijke tekst. Zo'n 400.000 Nederlanders kunnen daar baat bij hebben.

## Project Panama: waarom Anthropic boeken versnippert

Peter neemt ons mee in het verhaal dat deze week viraal ging. De claim: Anthropic koopt zeldzame boeken in bulk, snijdt de rug eraf, scant de pagina's voor trainingsdata en vernietigt de originelen — onder de codenaam Project Panama. Die claim klopt, en dat weten we dankzij een rechtszaak over intellectueel eigendom. Uit interne memo's blijkt zelfs dat Anthropic bewust een "soft codename" gebruikte omdat het optisch geen lekkere activiteit is.

Waarom doen ze dit? Boeken, zeker oudere, leveren high quality data die model collapse tegengaat — een soort digitale inteelt waarbij modellen steeds vaker trainen op door AI gegenereerde data en langzaam onbruikbaar worden. En het vernietigen? Dat is in de VS juist de enige legale route: je mag een gekocht boek digitaliseren, maar dan moet het origineel weg. Je mag maar één exemplaar overhouden. De miljardenschikking die Anthropic wél trof, ging over iets anders: het massaal downloaden van pirated content.

De virale verontwaardiging leunde zwaar op complottheorieën à la Nineteen Eighty-Four: wie het fysieke wegneemt, kan het digitale herschrijven. Wij geloven niet dat er unieke exemplaren worden versnipperd — daar is ook geen bewijs voor. Wat het verhaal volgens Bart wél blootlegt, is de ruthless Silicon Valley-mentaliteit: eerst hypersnel schalen, en de auteurs betalen we later wel. Als we tegen die tijd niet failliet zijn.

## De slippery vibe code slope

Dit was de week van snel, goedkoop en verdomde goed. GPT 5.6 Luna werd 80% goedkoper, een dag later kwam DeepSeek V4 Flash die daar nog eens 60% vanaf deed, en Qwen 3.8 Max en 27B werden aangekondigd. DeepSeek Flash is zo goedkoop dat OpenCode het als gratis lokkertje aanbood: acht miljard tokens op één dag. En zo klein dat het op een flinke Mac Mini of Nvidia Spark past.

Bart ging ermee aan de slag en vindt het verfrissend: directe feedback, samen boodschappen doen in plaats van een half uur wachten tot je agent terugkomt met tofu waar je kip bestelde. Maar hij waarschuwt voor de slippery vibe code slope: AI produceert zoveel behulpzame output dat je steeds vaker ja zegt — nog drie bugs fixen? Dit ook implementeren? — tot je je eigen app niet meer herkent. We zijn nog steeds geconditioneerd om veel output te zien als bewijs van veel werk, en die proxy klopt niet meer. Peters vuistregel: vibe coden is prima voor tooltjes en experimenten met beperkte scope, maar zodra samenhang, veiligheid of schaalbaarheid ertoe doen, moet je gestructureerd werken en je eigen denkkracht inleggen.

## Home Assistant met AI: alle remmen los

Barts praktische tip van de week: laat Claude via SSH inloggen op de machine waar je Home Assistant op draait. Automatiseringen die eerst zijn pet te boven gingen — verlichting die per minuut meebeweegt met het daglicht buiten, een robotstofzuiger die eerst de gordijnen opent — bouwt hij nu moeiteloos. Eerste opdracht na het inloggen: laat Claude dagelijkse back-ups regelen, want je zit wel in je productieomgeving te klooien. Daarna: veel plezier.

Zeg dit tegen je agent:

```text
Ik wil dat jij toegang krijgt tot mijn Home Assistant machine via SSH, zodat je mijn configuratie en automations kunt lezen en aanpassen. Daarna wil ik dat je
als eerste mijn backups op orde brengt.

Ik ben geen developer. Leg elke stap uit in gewone taal voordat je hem uitvoert,
en werk in deze volgorde.

DEEL 1 — VERBINDING

1. Leg eerst kort uit wat SSH is, waarom we een key gebruiken in plaats van een
   wachtwoord, en wat je precies met die toegang gaat kunnen.
2. Stel me daarna deze vragen en wacht op mijn antwoord:
   - Welke Home Assistant installatie heb ik? (Home Assistant OS, Supervised,
     Container of Core) Leg uit hoe ik dat kan zien onder Instellingen > Over.
   - Op welk IP-adres of hostname draait hij?
   - Welk besturingssysteem draait op deze computer?
3. Controleer of ik al een SSH key heb in ~/.ssh. Zo nee, maak een nieuwe
   ed25519 key aan speciaal voor Home Assistant. Overschrijf nooit een
   bestaande key. Toon mij nooit de private key.
4. Toon mij de public key en vertel me exact waar ik die moet plakken voor mijn
   type installatie. Bij Home Assistant OS is dat het authorized_keys veld in de
   configuratie van de SSH add-on — leg uit welke add-on ik daarvoor nodig heb
   en waarom die add-on überhaupt nodig is.
5. Voeg een Host-blok toe aan ~/.ssh/config met de naam "homeassistant". Voeg
   toe, verwijder niets. Zet daarna de rechten goed (700 op ~/.ssh, 600 op de
   key).
6. Test de verbinding met één simpel commando en laat mij de uitkomst zien.

DEEL 2 — BACKUPS

Pas als de verbinding werkt:

1. Kijk of er al backups bestaan en hoe oud de laatste is.
2. Maak nu een volledige backup en controleer dat hij ook echt geslaagd is.
3. Leg uit hoe ik automatische backups instel en hoe ik ze wegschrijf naar een
   plek buiten deze machine — een backup die alleen op het apparaat zelf staat
   is geen backup.
4. Vertel me in twee zinnen hoe ik zo'n backup terugzet als het misgaat.

REGELS VOOR DEZE HELE SESSIE

- Je verandert niets aan mijn configuratie zonder eerst te laten zien wat je wil
  doen en waarom.
- Je opent of print nooit de inhoud van secrets.yaml.
- Je herstart Home Assistant nooit zonder het te vragen.
- Je voert geen andere wijzigingen uit dan hierboven beschreven, ook niet als je
  onderweg iets ziet dat beter kan. Noem het, maar doe het niet.
- Als iets misgaat: stop en vraag, ga niet zelf zitten pielen.
```

## Speculative decoding: niet elke token heeft Einstein nodig

Bert meldt zich vanaf Andøya, 300 kilometer boven de poolcirkel, vlakbij Andøya Space Port. De ESA-aanpak met de European Launcher Challenge — ruim € 900 miljoen, Europa als klant in plaats van ontwerper — is volgens Bert precies het model dat Europa ook voor AI zou moeten kiezen: capaciteit inkopen bij meerdere aanbieders, betalen per mijlpaal, en accepteren dat sommige bedrijven falen.

Daarna duikt hij in speculative decoding, uit een recent OpenAI-rapport over efficiency. Het idee: een fors deel van alle tokens is een simpele invuloefening — "de appel valt niet ver van de..." — waar geen frontier intelligence voor nodig is. Naast het grote model draait daarom een veel kleiner draft model dat vijf tot tien tokens vooruit voorspelt. Het grote model controleert die in één forward pass en grijpt alleen in bij de eerste fout. De wiskunde is zo ontworpen dat de uiteindelijke kansverdeling exact die van het grote model blijft. Resultaat: ruim 15% efficiëntere tokengeneratie, zonder kwaliteitsverlies. Berts bredere inzicht: AI is allang niet meer alleen het model, het gaat om de hele route — harnas, orchestrator, routing en speculators.

## Turing Line: Bletchley Park en het kraken van de Enigma

Peter neemt ons mee naar september 1939\. De Duitse Wehrmacht versleutelt haar berichten met de Enigma: een machine met draaiende wielen en verplaatsbare kabels, goed voor meer dan 160 triljoen mogelijke instellingen. Op Bletchley Park verzamelen de Britten wiskundigen, taalkundigen en schakers — onder wie de 27-jarige Alan Turing, die begrijpt dat je een machine alleen met een snellere machine verslaat. Zijn Bombe kon niet alles brute forcen, maar had een spoor nodig: menselijke fouten, zoals het voorspelbare woord "weerbericht" in het ochtendbericht van 6.00 uur. Zo'n crib streepte miljoenen onmogelijke opties weg.

Honderden Wrens hielden de machines dag en nacht draaiend, en de gekraakte berichten verkortten de oorlog naar schatting met twee jaar. Toen de Duitsers overstapten op de zwaardere Lorenz Cypher, bouwde Tommy Flowers met vacuümbuizen Colossus — 's werelds eerste grote programmeerbare elektronische computer. Mens en machine samen: de mens herkent patronen en fouten, de machine levert de brute rekenkracht. Volgende week rijdt de Turing Line door naar Neuron Station.

📡

****Help Turing Station groeien**  
We zijn net begonnen en willen vooral meer mensen bereiken. Ken je iemand die dit ook leuk vindt? Stuur de aflevering door — bijvoorbeeld door [turingstation.nl](https://turingstation.nl/?ref=newsletter.staging.turingstation.nl) te delen. Dat helpt ons op dit moment het meest.

## Bronnen

### In het kort

- [Ook Anthropics agents zijn 'rogue' gegaan](https://btca.nl/turingstation-7-43qj4?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [OpenAI onthult Astra: lost 10 openstaande wiskundeproblemen op](https://btca.nl/turingstation-7-IF9rZ?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [DeepMind: één brein voor elke robot](https://btca.nl/turingstation-7-XfVqZ?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [EU wil zeven AI-gigafabrieken met plan van 10 miljard](https://btca.nl/turingstation-7-izHyo?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [Telegraaf: Nederland haakt af bij EU-plan voor gigafabrieken](https://btca.nl/turingstation-7-R6mDX?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [NPO Radio 1: AI helpt mensen met spraakgebrek](https://btca.nl/turingstation-7-BwH8v?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)

### Project Panama

- [Video van Glenn Beck over Project Panama](https://btca.nl/turingstation-7-cwsxQ?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [NYT: AI-start-up wil miljoenen boeken scannen en vernietigen](https://btca.nl/turingstation-7-GXlEq?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [Snopes-factcheck: AI-bedrijven vernietigen zeldzame boeken](https://btca.nl/turingstation-7-KTlto?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [Rechtszaak Bartz vs. Anthropic](https://btca.nl/turingstation-7-0Q0mF?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [Uitspraak van Elon Musk op 27 juli](https://btca.nl/turingstation-7-IhdSh?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)

### De slippery vibe code slope

- [GPT 5.6: Luna 80% en Terra 20% goedkoper](https://btca.nl/turingstation-7-NHUg6?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [DeepSeek V4 Flash: GPT 5.6 Luna-kwaliteit voor 60% minder](https://btca.nl/turingstation-7-G0O1i?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [DeepSeek Flash verwerkte 8T tokens op 1 augustus](https://btca.nl/turingstation-7-lVqqZ?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [Qwen 3.8 Max en Qwen 3.8 27b aangekondigd](https://btca.nl/turingstation-7-v0Ymm?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)
- [MiniMax-H3 nu publiek beschikbaar](https://btca.nl/turingstation-7-CWALh?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)

### Speculative Decoding 60:00

- [OpenAI-blog over GPT 5.6: intelligentie en efficiëntie](https://btca.nl/turingstation-7-3TkKQ?ref=newsletter.staging.turingstation.nl)

## Timestamps

**\[00:00:00\]** \- Intro  
**\[00:08:00\]** \- In het kort  
**\[00:20:40\]** \- Project Panama  
**\[00:38:00\]** \- De slippery vibe code slope  
**\[00:58:00\]** \- Home assistant  
**\[01:07:00\]** \- Speculative Decoding  
**\[01:23:00\]** \- Turing Line